دهانشویه دندانپزشکی :

دهانشویه

دهانشویه (Mouthwash) یکی از محصولات مهم در بهداشت دهان و دندان است که به‌عنوان مکمل مسواک و نخ دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد. دهانشویه‌ها با فرمولاسیون‌های مختلف طراحی می‌شوند تا علاوه بر کاهش بار میکروبی دهان، به کنترل پلاک، پیشگیری از بیماری‌های لثه، کاهش پوسیدگی، کنترل بوی بد دهان و کمک به درمان‌های دندانپزشکی کمک کنند.

برخلاف تصور عمومی، دهانشویه جایگزین مسواک نیست، بلکه نقش تکمیل‌کننده مراقبت‌های روزانه و درمانی را دارد.

عملکرد دهانشویه در محیط دهان

دهانشویه‌ها با پخش یکنواخت ماده فعال در تمام نواحی دهان، به نواحی‌ای دسترسی پیدا می‌کنند که مسواک به‌تنهایی قادر به تمیز کردن آن‌ها نیست. عملکرد اصلی دهانشویه شامل:

• کاهش باکتری‌های دهانی
• مهار تشکیل پلاک میکروبی
• کاهش التهاب و خونریزی لثه
• تقویت مینای دندان
• ایجاد حس تازگی و تمیزی در دهان

نوع و شدت این اثرات به ترکیبات فعال دهانشویه بستگی دارد.

انواع دهانشویه بر اساس کاربرد

1. دهانشویه ضد پلاک و ضد التهاب لثه

این گروه معمولاً حاوی کلرهگزیدین، ستیل‌پیریدینیوم کلراید (CPC) یا ترکیبات آنتی‌باکتریال مشابه هستند و در کنترل ژنژیویت، پریودنتیت و بعد از جراحی‌های دهانی کاربرد دارند.
دهانشویه کلرهگزیدین به‌عنوان Gold Standard در کنترل پلاک شناخته می‌شود، اما مصرف طولانی‌مدت آن می‌تواند باعث تغییر رنگ دندان و اختلال چشایی شود.

2. دهانشویه ضد پوسیدگی

دهانشویه‌های حاوی فلوراید (سدیم فلوراید یا آمین فلوراید) با تقویت مینای دندان، نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دارند. این دهانشویه‌ها به‌خصوص برای بیماران با ریسک بالای پوسیدگی، ارتودنسی ثابت و خشکی دهان توصیه می‌شوند.

3. دهانشویه مخصوص بیماران با خشکی دهان (Xerostomia)

این دهانشویه‌ها فاقد الکل بوده و معمولاً حاوی زایلیتول، بتائین یا ترکیبات مرطوب‌کننده هستند. استفاده از آن‌ها باعث کاهش احساس خشکی، سوزش و افزایش راحتی بیمار می‌شود.

4. دهانشویه ضد هالیتوزیس

این محصولات با کاهش ترکیبات سولفوری فرار (VSCs) و مهار باکتری‌های مولد هالیتوزیس، در کنترل بوی بد دهان مؤثر هستند. دهانشویه‌های حاوی روی (Zinc) در این دسته کاربرد گسترده‌ای دارند.

5. دهانشویه کلرهگزیدین

جهت کاهش لود میکروبی محیط دهان قبل از انجام جراحی یا در درمان برخی از بیماران کاربرد دارد. 

نکات مهم در تجویز دهانشویه

• دهانشویه باید متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود.
• مصرف طولانی‌مدت کلرهگزیدین فقط با نظر دندانپزشک توصیه می‌شود.
• دهانشویه جایگزین مسواک و نخ دندان نیست.
• رعایت دوز و مدت مصرف اهمیت بالایی دارد.

خرید دهانشویه دندانپزشکی

در هنگام خرید دهانشویه، توجه به ترکیبات، کاربرد بالینی، وجود یا عدم وجود الکل و تأییدیه‌های علمی اهمیت زیادی دارد. انتخاب دهانشویه مناسب می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در نتایج درمان و رضایت بیمار داشته باشد.