سمان موقت زینک اکساید دندانپزشکی :

سمان موقت زینک اکساید دندانپزشکی (Zinc Oxide Temporary Cement)

سمان موقت زینک اکساید یکی از پرکاربردترین مواد در درمان‌های ترمیمی و پروتزی دندانپزشکی است که به‌منظور سمان‌کردن موقت ترمیم‌ها، روکش‌ها و بریج‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سمان به دلیل سهولت استفاده، اثر آرام‌بخش روی پالپ و قابلیت برداشت آسان، جایگاه ویژه‌ای در درمان‌های چندمرحله‌ای دارد.

در بسیاری از درمان‌های پروتزی، استفاده از سمان موقت مناسب نقش مهمی در حفظ سلامت پالپ، جلوگیری از نشت میکروبی و ارزیابی عملکرد ترمیم قبل از سمان دائم ایفا می‌کند.

سمان موقت زینک اکساید یک سمان پایه اسید–باز است که از ترکیب پودر زینک اکساید و مایع اوژنول یا مایعات بدون اوژنول تشکیل می‌شود. این سمان‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که گیر مکانیکی ضعیف‌تری نسبت به سمان‌های دائم داشته باشند تا امکان خارج‌سازی ترمیم بدون آسیب به دندان یا پروتز فراهم شود.

سمان‌های موقت زینک اکساید در دو نوع اصلی عرضه می‌شوند:

• زینک اکساید اوژنول‌دار (ZOE)
• زینک اکساید بدون اوژنول (Non-Eugenol)

ترکیبات سمان موقت زینک اکساید

پودر:

• زینک اکساید (ZnO)
• رزین‌ها یا پرکننده‌های معدنی
• accelerator

مایع:

• اوژنول (در نوع کلاسیک)
• یا اسیدهای آلی و روغن‌های جایگزین در نوع بدون اوژنول

وجود اوژنول نقش مهمی در خاصیت تسکین‌دهندگی این سمان دارد.

مکانیسم اثر و گیر سمان

گیر سمان موقت زینک اکساید حاصل واکنش شیمیایی بین زینک اکساید و اوژنول است که منجر به تشکیل زینک اوژنولات می‌شود. این ترکیب خاصیت آرام‌بخش برای پالپ دارد، رسانایی حرارتی کمی ایجاد می‌کند اما استحکام مکانیکی بالایی ندارد؛ به همین دلیل این سمان برای استفاده موقت طراحی شده است.

کاربردهای بالینی سمان موقت زینک اکساید

سمان موقت زینک اکساید در موارد زیر کاربرد گسترده دارد:

• سمان‌کردن موقت روکش‌ها و بریج‌ها
• تثبیت موقت ترمیم‌های پروتزی قبل از تحویل نهایی
• پانسمان موقت حفرات عمیق
• محافظت از پالپ بین جلسات درمان
• استفاده به‌عنوان سمان موقت در روکش های ایمپلنت 

مزایای سمان موقت زینک اکساید

این سمان به دلایل زیر محبوبیت بالایی دارد:

• اثر تسکین‌دهنده و ضدتحریک پالپی
• برداشت آسان ترمیم بدون آسیب به دندان پایه یا ایمپلنت 
• عایق حرارتی و شیمیایی مناسب
• کاربری ساده و زمان کار مناسب
• قیمت اقتصادی و دسترسی آسان

این مزایا باعث شده زینک اکساید انتخاب اول بسیاری از دندانپزشکان بعنوان سمان موقت باشد.

معایب و محدودیت‌ها

در کنار مزایا، محدودیت‌هایی نیز وجود دارد:

• استحکام مکانیکی پایین
• حلالیت نسبی در محیط دهان
• عدم مناسب بودن برای دوره‌های طولانی
• تداخل اوژنول با پلیمریزاسیون رزین‌ها

به همین دلیل، در کیس‌هایی که برنامه سمان دائمی با رزین سمان وجود دارد، باید از نوع بدون اوژنول استفاده شود.

تفاوت زینک اکساید اوژنول‌دار و بدون اوژنول

اوژنول‌دار:

• آرام‌بخش پالپ
• مناسب دندان‌های حساس
• در موارد استفاده از کامپوزیت یا سمان رزینی کنتراندیکاسیون دارد. 

بدون اوژنول:

• بدون تداخل با رزین‌ها
• مناسب ترمیم‌های نهایی رزینی
• اثر تسکینی کمتر نسبت به ZOE

انتخاب نوع مناسب به برنامه درمانی نهایی بستگی دارد.

نکات بالینی مهم در استفاده از سمان موقت زینک اکساید

• تمیز بودن سطح دندان قبل از سماناسیون
• استفاده از لایه نازک سمان برای جلوگیری از افزایش VDO
• خارج کردن کامل اضافات سمان
• انتخاب نوع بدون اوژنول در درمان‌های رزینی

رعایت این نکات باعث کاهش عوارض و افزایش موفقیت درمان می‌شود.

خرید سمان رزینی در دندانپزشکی در سایت رسادنت