اسپری سرما دندانپزشکی :

اسپری سرما در دندانپزشکی (cold spray/ Endo Ice)

اسپری سرما یا Endo Ice یکی از ابزارهای تشخیصی در دندانپزشکی است که برای انجام تست سرما (Cold test) جهت انجام sensiblity test به‌کار می‌رود. این اسپری با کاهش سریع دمای سطح دندان، واکنش الیاف عصبی پالپ را تحریک می‌کند و به دندانپزشک کمک می‌کند تا بین دندان زنده، نکروتیک یا التهابی تمایز قائل شود.

 مکانیسم عملکرد

این ماده در برابر هوا به سرعت تبخیر می‌شود و دمایی حدود 26- تا 50- درجه سانتی‌گراد ایجاد می‌کند. دمای پایین باعث تحریک الیاف A-delta در پالپ می‌شود که مسئول انتقال درد تیز و کوتاه‌مدت هستند. هدف اصلی Cold Test تشخیص وضعیت پالپ از نظر زنده بودن یا نکروز بودن است.

تفسیر تست سرما:

روش انجام تست با اسپری سرما

1. دندان‌ها را خشک و ایزوله کنید (رطوبت باعث خطا در انجام تست می‌شود).
2. یک پنبه کوچک (Cotton pellet) روی اپلیکاتور ببندید.
3. اسپری را حدود 1 تا 2 ثانیه روی پنبه اسپری کنید تا کاملاً سرد شود.
4. پنبه سرد را روی سطح میانی تاج دندان (ترجیحاً سطح باکال) قرار دهید.
5. از بیمار بخواهید بگوید چه زمانی درد احساس می‌کند و چه زمانی برطرف می‌شود.

 نکته: همیشه انجام تست را از دندان شاهد شروع کنید که بهتر است از دندان های متناظر در کوادرانت مقابل یا مجاور استفاده کنید و سپس پاسخ دندان مشکوک را با این دندان ها مقایسه کنید. 

برندهای متداول اسپری سرما

محدودیت ها و احتیاط های لازم

• در دندان‌های با ترمیم‌های وسیع فلزی یا تاج‌های پرسلنی ضخیم ممکن است پاسخ کاذب ایجاد شود.
•  نباید در دندان‌های با شکستگی یا ترک مینایی مستقیماً استفاده شود.
•  برای دندان‌های با اپکس باز (immature teeth) یا کودکان دقت در تفسیر نتایج ضروری است.
• اسپری باید در دمای اتاق (۱۵ تا ۲۵°C) نگهداری شود.
• از تماس مستقیم با پوست یا چشم اجتناب شود.
• ظرف را از حرارت یا شعله مستقیم دور نگه دارید (زیرا تحت فشار است).

جمع بندی

اسپری سرما یا Endo Ice ابزار ضروری در تشخیص حیاتی بودن پالپ است که با القای سرما، واکنش عصبی دندان را ارزیابی می‌کند.
این روش، سریع، دقیق، ایمن و استاندارد است و در کنار تست‌های الکتریکی، پایه تشخیص زنده یا نکروتیک بودن پالپ محسوب می‌شود.