"تری قالبگیری" (tray) در دندانپزشکی شامل ابزاری است که برای گرفتن قالب از دندانها و بافتهای دهانی استفاده میشود. تری قالبگیری معمولاً از مواد پلاستیکی یا فلزی ساخته میشوند و به اندازههای مختلف برای فک بالا و پایین موجود می باشند. دندانپزشک ماده قالبگیری (مثل آلژینات یا سیلیکون) را داخل تری قرار میدهد و سپس آن را در دهان بیمار میگذارد تا یک نگاتیو دقیق از دندانها و نقاط آناتومیکی مهم گرفته شود. تری قالبگیری در ساخت کست های دقیق دندانی برای تهیه پروتزها، بریجها، روکشها و اپلاینس های ارتودنسی استفاده میشوند.
مواد قالب گیری دندان از ضروریات درمان های دندانپزشکی است. قالبهای دندانی برای ایجاد یک از نسخه ی کپی از دندانها و لثههای بیمار استفاده میشود که با اهداف مختلف در دندانپزشکی برای دندانپزشک کاربرد دارد.
در دندانپزشکی، انواع مختلفی از تریهای قالبگیری وجود دارند که با توجه به نیاز و نوع درمان مورد استفاده قرار میگیرند.
انواع تری های قالبگیری (Impression tray) در دندانپزشکی
۱. از نظر کاربرد کلینیکی
نوع تری
توضیح
کاربرد
تری های آماده مانند stock tray
یش ساختهشده در اندازههای مختلف مناسب برای فک بالا و پایین
برای قالبگیری اولیه یا تشخیصی
Custom tray (تری اختصاصی / فردی)
روی مدل گچی بیمار و به صورت اختصاصی ساخته می شود.
برای قالبگیری نهایی در پروتز ثابت، متحرک و ایمپلنت
۲. از نظر جنس تری
جنس تری
ویژگی
موارد مصرف
فلزی (Metal Tray)
مقاوم، پایدار، قابل اتوکلاو
برای قالبگیری دقیق با مواد الاستومری (سیلیکون، پلیاتر)
پلاستیکی (Plastic Tray)
سبک، اقتصادی
برای قالبگیری با آلژینات
آکریلی (Acrylic Resin Custom Tray)
دقت بالا، ساختهشده روی کست گچی
قالبگیری نهایی پروتز یا ایمپلنت
رزینی نوری (Light-Cure Tray)
ساختهشده از رزین نوری مخصوص روی کست گچی
دقت بالا، زمان ساخت سریعتر نسبت به آکریل self cure، حساسیت کمتر
۳. از نظر پوشش قوس فکی
نوع تری
ویژگی
Maxillary tray (تری فک بالا)
دارای سقف برای پوشش کام
Mandibular tray (تری فک پایین)
باز در ناحیه قدامی جهت فضای زبان
۴. از نظر طراحی
نوع تری
ویژگی
ماده مناسب
Perforated Tray (سوراخدار)
دارای سوراخ جهت گیر مکانیکی ماده قالب
آلژینات یا مواد با چسبندگی کم
Non-Perforated Tray (بدون سوراخ)
سطح صاف، نیاز به Adhesive مخصوص
سیلیکون، پلیاتر
۵. از نظر نوع قالبگیری و تکنیک
نوع تری
کاربرد
Tray for Alginate Impression
برای قالبهای تشخیصی یا ارتودنسی
Tray for Elastomeric Impression
برای قالب دقیق crown و بریج
Dual-arch tray (تری دو قوسی یا Triple Tray)
ثبت همزمان قالب فک بالا، پایین و رابطه اکلوزال
Open Tray (تری باز ایمپلنت)
دارای شکاف در قسمت بالایی جهت خروج کوپینگها
Closed Tray (تری بسته ایمپلنت)
برای تکنیک ایمپلنت با برداشت کوپینگ داخل دهان
Sectional Tray (تری نیم فک)
برای قالبگیری محدود به یک سمت فک یا ناحیه خاص
انتخاب تری قالبگیری مناسب بستگی به نوع درمان، دقت مورد نیاز و راحتی بیمار دارد. custom tray ها بیشترین دقت و تطبیقپذیری را دارند، اما در هر کیس کاربرد ندارند. تریهای استاندارد یا یکبار مصرف برای سرعت و سهولت بیشتر کاربرد دارند. سکشنال تری ها و dual arch هم برای نیازهای خاصی در دندانپزشکی استفاده میشوند.
تری قالبگیری در چه درمان هایی استفاده می شود؟
تری قالبگیری در بسیاری از درمانهای دندانپزشکی استفاده میشود که نیاز به تهیه قالب دقیق از دندانها و بافتهای دهانی دارند. در زیر به مهمترین موارد استفاده از تری قالبگیری اشاره میکنیم:
۱. ساخت پروتزهای دندانی
۲. روکش و بریج (پل دندانی)
۳. ایمپلنت دندان
۴. ارتودنسی
۵. ونیر و لمینت دندان
۶. ساخت اسپیلنت اکلوزالی یا نایت گارد
۷. تهیه تری بلیچینگ
۸. درمانهای ترمیمی غیرمستقیم (Onlays و Inlays)
۹. جراحیهای فک و صورت
۱۰. استفاده در تشخیص مشکلات فکی و TMJ
موقع خرید تری قالبگیری به چه نکاتی باید توجه کنیم؟
هنگام خرید تری قالبگیری، توجه به چندین نکته مهم است تا اطمینان حاصل شود که تری قالبگیری مناسب برای نیازهای درمانی شما انتخاب شده است. در ادامه به برخی از این نکات مهم اشاره میشود:
۱. نوع تری
۲. اندازه و تطبیق با قوس دندانی
۳. جنس تری
۴. ثبات و استحکام تری
۵. قابلیت تمیز کردن و ضدعفونی
۶. برند و کیفیت تری
۷. قیمت و بودجه
جمعبندی:
برای خرید بهترین تری قالبگیری، باید به نوع درمان، راحتی بیمار و نوع مواد قالبگیری توجه کنید. تریهای باکیفیت از برندهای معتبر و با استحکام بالا میتوانند نتیجه بهتری ارائه دهند و در نهایت باعث بهبود کیفیت درمان دندانپزشکی شوند.
