فیکسچر ایمپلنت یکی از اجزای اصلی سیستم ایمپلنت دندانی است که پس از قرارگیری در استخوان فک، نقش پایه و تکیهگاه برای اتصال اجزای پروتزی ایمپلنت را ایفا میکند. این قطعه معمولاً به شکل یک پیچ طراحی شده و در اغلب سیستمهای رایج از تیتانیوم یا آلیاژهای تیتانیوم ساخته میشود.
موفقیت درمان ایمپلنت به عوامل مختلفی مانند کیفیت و کمیت استخوان، طراحی فیکسچر، شرایط بیمار، تکنیک جراحی، کنترل عفونت، پایداری اولیه و کیفیت پروتز نهایی وابسته است. بنابراین انتخاب فیکسچر مناسب باید بر اساس شرایط بالینی و سیستم ایمپلنت مورد استفاده انجام شود.
فیکسچر ایمپلنت چیست؟
فیکسچر ایمپلنت (ImplantFixture) بخش داخلاستخوانی ایمپلنت دندانی است که با انجام جراحی در استخوان فک قرار میگیرد. پس از قرارگیری، فرآیند اسئواینتگریشن (Osseointegration) بین سطح ایمپلنت و استخوان اطراف آن شکل میگیرد و فیکسچر بهعنوان پایهای پایدار برای بازسازی دندان عمل میکند.
فیکسچر را نباید با کل ایمپلنت یا روکش ایمپلنت یکسان دانست. سیستم ایمپلنت معمولاً از اجزای مختلفی تشکیل میشود که بسته به سیستم مورد استفاده میتوانند شامل فیکسچر، اباتمنت و روکش یا سایر اجزای پروتزی باشند.
اجزای اصلی مرتبط با فیکسچر ایمپلنت
فیکسچر: بخش داخل استخوان که نقش پایه اصلی سیستم ایمپلنت را دارد.
اباتمنت (Abutment): قطعهای است که پس از برقراری استئواینتگریشن به فیکسچر متصل شده و ارتباط میان ایمپلنت و ترمیم پروتزی را برقرار میکند.
ترمیم پروتزی: بخش قابل مشاهدهای است که برای جایگزینی دندان از دسترفته روی سیستم ایمپلنت قرار میگیرد و میتواند به شکل روکش، بریج یا پروتزهای دیگر طراحی شود.
جنس فیکسچر ایمپلنت
تیتانیوم یکی از رایجترین و گلد استاندارد مورد استفاده در ساخت فیکسچرهای دندانی است. ویژگیهایی مانند زیستسازگاری مناسب، خواص مکانیکی مطلوب و قابلیت ایجاد شرایط مناسب برای اسئواینتگریشن باعث شده است تیتانیوم در بسیاری از سیستمهای ایمپلنت مورد استفاده قرار گیرد.
برخی فیکسچرها نیز از آلیاژهای تیتانیوم یا مواد سرامیکی مانند زیرکونیا ساخته میشوند. انتخاب جنس فیکسچر باید بر اساس شواهد علمی، شرایط بالینی و ویژگیهای سیستم ایمپلنت انجام شود.
جنس
توضیح
تیتانیوم
رایجترین ماده با زیستسازگاری و خواص مکانیکی مناسب
آلیاژ تیتانیوم
مورد استفاده در برخی سیستمهای ایمپلنت
زیرکونیا
ماده سرامیکی مورد استفاده در برخی فیکسچرها
طراحی فیکسچر ایمپلنت
فیکسچرها از نظر شکل، رزوه، قطر، طول، طراحی سطح و نوع اتصال پروتزی با یکدیگر تفاوت دارند.
طراحی رزوهها میتواند بر نحوه ورود فیکسچر به استخوان و توزیع نیرو تأثیر بگذارد.
قطر و طول فیکسچر نیز باید بر اساس حجم و آناتومی استخوان و شرایط محل ایمپلنت انتخاب شود.
سطح فیکسچر ممکن است تحت فرآیندهای مختلفی قرار گرفته باشد تا ویژگیهای سطحی موردنظر برای تماس با استخوان ایجاد شود.
اتصال داخلی یا خارجی نیز یکی از ویژگیهای طراحی فیکسچر است که باید با اجزای پروتزی همان سیستم سازگاری داشته باشد.
قیمت فیکسچر ایمپلنت
قیمت فیکسچر ایمپلنت به عوامل مختلفی مانند برند و کشور سازنده، جنس فیکسچر، طراحی و نوع رزوه، ابعاد، فناوری سطح، نوع اتصال پروتزی و شرایط بازار تجهیزات دندانپزشکی بستگی دارد. به همین دلیل، نمیتوان قیمت یکسانی برای تمام فیکسچرهای موجود در بازار در نظر گرفت. تفاوت در مشخصات فنی و سیستم ایمپلنت میتواند باعث شود قیمت فیکسچرها با یکدیگر متفاوت باشد.
در رسادنت فیکسچرهای ایمپلنت با توجه به مشخصات فنی و نیازهای سیستم ایمپلنت ارائه میشوند. هنگام بررسی قیمت فیکسچر ایمپلنت در رسادنت، بهتر است علاوه بر هزینه خرید، مواردی مانند کیفیت ساخت، استانداردهای تولید، نوع اتصال فیکسچر و اباتمنت، دسترسی به قطعات پروتزی سازگار و شرایط گارانتی و خدمات تأمینکننده نیز مورد توجه قرار گیرد. در واقع، مقایسه قیمت زمانی دقیقتر خواهد بود که مشخصات محصول و اجزای قابل استفاده در سیستم نیز در کنار آن بررسی شوند.
خرید فیکسچر ایمپلنت
هنگام خرید فیکسچر ایمپلنت بهتر است محصولی انتخاب شود که از نظر مشخصات فنی و سیستم پروتزی با طرح درمان و شرایط بالینی موردنظر سازگاری داشته باشد. عواملی مانند اعتبار سیستم ایمپلنت، جنس فیکسچر، قطر و طول، طراحی سطح، نوع اتصال پروتزی و قابلیت ردیابی محصول از جمله مواردی هستند که پیش از خرید باید بررسی شوند. انتخاب فیکسچر صرفاً بر اساس قیمت یا نام برند، اطلاعات کاملی برای تصمیمگیری فراهم نمیکند.
یکی دیگر از نکات مهم در خرید فیکسچر، توجه به بستهبندی، استریلیتی و دسترسی به قطعات پروتزی سازگار است. اباتمنت، پیچ و سایر اجزای پروتزی باید با سیستم مورد استفاده هماهنگ باشند و امکان تأمین آنها در آینده نیز وجود داشته باشد. رسادنت با ارائه تجهیزات و ملزومات تخصصی دندانپزشکی، امکان بررسی مشخصات فیکسچر و سایر اجزای مرتبط را فراهم میکند تا محصول بر اساس ویژگیهای فنی و نیاز سیستم انتخاب شود.
آیا گرانترین فیکسچر، بهترین فیکسچر است؟
لزوماً نه. قیمت بالاتر بهتنهایی نشاندهنده برتری بالینی یک فیکسچر نیست. انتخاب سیستم مناسب باید بر اساس شواهد علمی، کیفیت تولید، طراحی فیکسچر، ویژگیهای سطح، سازگاری پروتزی، شرایط بیمار و تجربه بالینی انجام شود. بهتر است براساس شواهد علمی بهترین انتخاب را با توجه به توان مالی بیمار انتخاب کنیم.
تفاوت فیکسچر ایمپلنت با اباتمنت
یکی از اشتباهات رایج، یکسان در نظر گرفتن فیکسچر و اباتمنت است. فیکسچر در داخل استخوان قرار میگیرد، در حالی که اباتمنت رابط میان فیکسچر و ترمیم پروتزی است.
به همین دلیل هنگام خرید باید مشخص شود محصول موردنظر فیکسچر، اباتمنت یا یک کیت و سیستم کامل ایمپلنت است.