نخ زیر لثه
نخ زیر لثه دندانپزشکی یکی از ابزارهای کلیدی در درمانهای ترمیمی، پروتز ثابت و قالبگیری دقیق است که برای عقبزدن موقت لثه، کنترل خونریزی و نمایانسازی مارجین تراش مورد استفاده قرار میگیرد. استفاده صحیح از نخ زیر لثه نقش مستقیمی در دقت قالبگیری، فیت نهایی روکش و کاهش خطای لابراتواری دارد.
کاربرد نخ زیر لثه در دندانپزشکی
مهمترین کاربرد نخ زیر لثه ایجاد فضای موقت بین لثه و سطح دندان است تا مارجین ترمیم یا روکش بهطور کامل در دسترس ماده قالبگیری یا اسکن دیجیتال قرار گیرد. این ابزار بهویژه در مواردی که مارجین تراش سابجینجیوال است اهمیت بالینی بالایی دارد. کنترل ترشحات، جلوگیری از آلودگی ناحیه قالبگیری با خون یا مایع شیار لثه و افزایش وضوح خطوط خاتمه از دیگر مزایای استفاده از نخ زیر لثه محسوب میشود.
انواع نخ زیر لثه از نظر ترکیب
نخهای زیر لثه معمولاً از پنبه، الیاف مصنوعی یا ترکیبی از هر دو ساخته میشوند. نخهای پنبهای انعطافپذیری بالایی دارند و بهخوبی در سالکوس لثه قرار میگیرند، در حالی که نخهای الیاف مصنوعی مقاومت بیشتری در برابر پارگی و رطوبت از خود نشان میدهند.
دستهبندی نخ زیر لثه
نخ های زیر لثه را میتوان به روش های مختلف دسته بندی کرد که در ادامه یکی از انواع دسته بندی آورده شده است
نخ ساده (Non-impregnated)
این نوع فاقد هرگونه ماده دارویی است و بیشتر برای کنار زدن مکانیکی لثه استفاده میشود.
نخ آغشته (Impregnated)
که به مواد کنترلکننده خونریزی مانند آلومینیوم کلراید و اپی نفرین و بطور کلی عوامل هموستاتیک آغشته شده است. نخهای آغشته در مواردی که خونریزی لثه وجود دارد یا بافت لثه ملتهب است کاربرد بیشتری دارند و به ایجاد میدان کاری خشک و ایزوله کمک میکنند. البته باید به این نکته توجه کرد که بعضی از هموستات های استفاده شده در بیماران با مشکل فشار خون کنترا اندیکاسیون دارد.
سایزبندی نخ زیر لثه
نخهای زیر لثه در سایزهای مختلف (معمولاً از صفر تا چند شماره بالاتر) تولید میشوند. انتخاب سایز مناسب به عمق sulcus، ضخامت لثه و میزان نیاز به رترکشن بستگی دارد. در برخی تکنیکها، استفاده از دو نخ بهصورت همزمان (Double Cord Technique) برای کنترل بهتر بافت و خونریزی رایج است.
تکنیک استفاده از نخ زیر لثه
نخ زیر لثه با استفاده از قلم مخصوص پک نخ (Cord Packer) بهآرامی داخل سالکوس قرار داده میشود. وارد کردن بیش از حد فشار میتواند باعث آسیب به junctional epithelium یا ایجاد تحلیل لثه شود، بنابراین تکنیک صحیح و کنترل فشار اهمیت بالایی دارد. پس از قرارگیری مناسب نخ و ایجاد رترکشن کافی، قالبگیری یا اسکن انجام شده و نخ خارج میشود.
مزایا و محدودیتها
از مهمترین مزایای نخ زیر لثه میتوان به دقت بالای نمایانسازی مارجین، هزینه پایین و تطبیقپذیری بالا با شرایط مختلف کلینیکی اشاره کرد.
در مقابل، در صورت استفاده نادرست ممکن است باعث تحریک لثه، خونریزی ثانویه یا ناراحتی بیمار شود.
جمعبندی
نخ زیر لثه یکی از ابزارهای پایه اما بسیار مؤثر در دندانپزشکی ترمیمی و پروتز است که انتخاب صحیح نوع، سایز و تکنیک استفاده از آن، نقش تعیینکنندهای در کیفیت قالبگیری و موفقیت درمان نهایی دارد. آشنایی دقیق دندانپزشک با ویژگیهای این محصول، منجر به نتایج کلینیکی قابل پیشبینیتر و رضایت بالاتر بیمار خواهد شد.