لوبریکنت کانال ریشه مادهای است که در حین آمادهسازی مکانیکی کانال ریشه با فایلهای دستی یا فایل روتاری استفاده میشود تا اصطکاک بین فایل و دیواره کانال کاهش یافته و خطر شکست فایل و انسداد کانال کمتر شود. این مواد معمولاً بهصورت ژل یا مایع هستند و علاوه بر خاصیت لغزندگی، اغلب حاوی ترکیباتی برای chelating (chelatingagents) و ضدعفونیکنندگی نیز و جز مواد درمان ریشه هستند.
چرا از لوبریکنت استفاده میکنیم؟
در طول فرآیند پاکسازی و شکل دهی (shaping) کانال، اصطکاک زیاد بین فایل و دیواره دنتین ممکن است باعث:
گیر کردن فایل
شکست ابزار
تولید دبری و انسداد کانال (Debris blockage)
افزایش زمان درمان
استفاده از لوبریکنت باعث کاهش اصطکاک، خروج آسانتر دبریها، افزایش طول عمر فایلها و پاکسازی مؤثرتر کانال می شود.
ترکیب شیمیایی لوبریکنت ها:
لوبریکنت های اندو معمولا از ترکیب چند جزء فعال ساخته می شود:
ترکیب
نقش
EDTA (Ethylen Diamine Tetra Aceticacid)
عامل Chelating که باعث حل کردن لایه اسمیر و خرده های عاجی و دبری ها می شود
Cetrimide یا Detergents
خاصیت شویندگی و ضدباکتریایی
کاربومر یا گلیسیرین
ایجاد لغزندگی
پراکسید اوره (Urea peroxide)
آزادسازی اکسیژن و کمک به حذف دبریها
آب دییونیزه
پایه محلول
انواع لوبریکنت کانال ریشه از نظر نوع ماده
نوع
شکل
ویژگیها
ژل (Gel)
غلیظ و چسبناک
کنترل آسان، ماندگاری بیشتر در کانال (مثل RC-Prep)
مایع (Solution)
رقیق و روان
نفوذ بیشتر، مناسب فایلهای روتاری
کرم (Cream-like)
بین دو نوع بالا
استفاده آسان با فایل دستی
کاربردهای بالینی لوبریکنت
در هنگام استفاده از فایلهای دستی یا روتاری برای کاهش اصطکاک فایل با دیواره کانال
بهبود پاکسازی کانال همراه با شستوشو با NaOCl؛ البته نباید همزمان استفاده شوند و باید بین استفاده از این دو ماده با نرمال سالین شست وشو دهید.
حل کردن دبریها و لایه اسمیر
افزایش کارایی شستوشوی نهایی (Final rinse)
آسانتر شدن حرکت فایل در کانالهای تنگ و انحنادار
برندهای رایج لوبریکنت و ترکیبات آن
نام محصول
شرکت
ترکیبات اصلی
توضیح
RC-Prep
Premier Dental (آمریکا)
EDTA + Urea peroxide
محبوبترین لوبریکنت، بهصورت کرم سفید
Glyde File Prep
Dentsply
EDTA + Urea peroxide
ایجاد حبابهای اکسیژن برای پاکسازی دبری
File-Eze
Ultradent
EDTA + Lubricant base
بدون مواد اکسیدکننده، مناسب فایلهای نیکلتیتانیوم
Canal+
Meta Biomed
EDTA + Cetrimide
خاصیت ضدباکتری و لغزندگی بالا
نکات مهم در استفاده از لوبریکنت:
باقی ماندن بیش از حد لوبریکنت در کانال میتواند مانع از چسبندگی سیلر شود بنابراین باید کاملاً شسته شود.
در صورت تماس طولانی با بافت پریآپیکال ممکن است تحریک خفیف ایجاد کند. نباید بهعنوان جایگزین شستوشو با هیپوکلریت سدیم استفاده شود.
بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که لوبریکنت همراه با هیپوکلریت سدیم ۲٫۵ تا ۵٫۲۵٪ استفاده شود. این ترکیب باعث حذف دبریها، لایه اسمیر و کاهش خطر گیر ابزار در کانال میشود. البته باید حواستان باشد که استفاده همزمان از این دو ماده باعث تولید رسوب می شود بنابراین حتما با نرمال سالین داخل کانال را شست و شوی فراوان دهید.
