براکت ارتودنسی یکی از اجزای اصلی سیستم ارتودنسی ثابت است که روی سطح دندانها چسبانده میشود تا نیروهای واردشده از طرف سیم ارتودنسی (Arch Wire) را به دندان منتقل کند. به کمک براکتها، دندانها بهتدریج در جهت مطلوب و مورد انتظار حرکت کرده و مشکلات ارتودنتیک بیمار مانند crowding، spacing و … درمان می شود و به قوس دندانی مطلوب می رسد.
اجزای اصلی یک براکت
Base (پایه):
سطحی که به دندان چسبانده میشود و دارای طرح مشبک برای افزایش گیر و چسبندگی رزین بین براکت و دندان است.
Slot (شیار):
محل عبور سیم ارتودنسی از براکت که نیرو از طریق آن منتقل میشود.
Wings (بالها):
محل قرارگیری الاستیک یا لیگاچور جهت نگهداشتن سیم ارتودنسی.
Tie wings یا hooks:
در برخی طرح درمان ها، بر روی براکتها جهت اتصال الاستیک یا فنر به کار میرود.
انواع براکت ارتودنسی
نوع براکت
ویژگیها و مزایا
براکت فلزی (Metal Bracket)
ساختهشده از استیل ضدزنگ؛ مقاومت بالا، کنترل دقیق حرکت دندان؛ رایجترین نوع.
براکت سرامیکی (Ceramic Bracket)
رنگ سفید یا شفاف؛ زیبایی بیشتر؛ مناسب بیماران بزرگسال.
براکت سافایر (Sapphire Bracket)
شفافیت بالا و مقاومت مناسب؛ ظاهر بسیار طبیعی.
براکت دیمون (Self-Ligating Bracket)
بدون نیاز به لیگاچور؛ اصطکاک کمتر، درمان سریعتر و راحتتر برای بیمار.
براکت لینگوال (Lingual Bracket)
در سطح لینگوال دندان نصب میشود؛ کاملاً نامرئی اما نیازمند مهارت بالا در نصب.
براکت پلاستیکی (Polycarbonate Bracket)
سبک و اقتصادی؛ مقاومت کمتر نسبت به انواع فلزی یا سرامیکی.
براکت ها از چه موادی ساخته می شوند؟
استیل ضدزنگ (Stainless Steel)
سرامیک آلومینا (Alumina Ceramic)
پلاستیک تقویتشده (Reinforced Polycarbonate)
تیتانیوم (Titanium) برای بیمارانی که دارای آلرژی به نیکل هستند.
عملکرد براکت در ارتودنسی
براکتها بهوسیلهی باندینگ و کامپوزیت رزینی روی دندانها چسبانده و فیکس میشوند. سپس سیم ارتودنسی داخل شیار براکت قرار گرفته و با استفاده الاستیک یا سیستم قفلکننده (در نوع دیمون) فیکس میشود. با اعمال نیروهای سبک و پیوسته، دندانها بهتدریج در موقعیت صحیح جابجا میشوند.
معایب و محدودیتها
استفاده از این براکت ها نیاز به رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان جهت پیشگیری از مشکلات پرودنتال و پوسیدگی دارد.
الاستیک ها در دراز مدت احتمال تغییر رنگ دارند و باید تعویض شوند.
در روزهای ابتدایی تنظیم براکت ها، ممکن است باعث ایجاد زخم و ناراحتی در گونه و مخاط لبیال یا وستیبول بیمار شوند .
در برخی انواع (مثل سرامیکی) احتمال شکست براکت بیشتر است.
درمان ارتودنسی یک درمان تخصصی است که حتما باید توسط متخصص ارتودنسی انجام شود و انتخاب نوع براکت باتوجه به کیس و تجربه بالینی متخصص صورت می گیرد. البته امروزه با ظهور سیستم های دیجیتال و الاینرها، انقابی در طرح درمان های ارتودنسی صورت گرفته است و استفاده از براکت در برخی از طرح درمان ها کاربرد خود را از دست داده است.
